Түн ішінде тіршілік ететін ауыл

Халқының саны жыл санап көбейіп, жаңадан салынған үйлердің қарасы қалыңдап келе жатқан ауылда ауызсу жағ­дайы жаппай қиын. Әсіресе Краснояр, Школьная, Ново­селов, Октябрьдың 50 жылды­ғы көшелеріндегі ахуал аса ауыр. Жекеменшік үйлерде су тек түнде  сыздықтап ағуы мүм­кін. Ал көпқабатты үйлердің жоғары қабаттарында жағдай мүлде мүшкіл. Тұрғындар ай­лар бойы краннан су көрмей-ді.

– Үйге келіп кранды ашсам, шұбатылған жіңішке жіптей болып су ағып тұр екен. Шын­ымды айтсам, көптен күндізгі уақытта мұндай «бақытты сәт­ті» көруден қалғаннан ба, қуа­нып кеттім. Басымды жуайын деп едім, сұйық сабын жағып үлгергенше су тоқтап қалды. Амал жоқ, түнде толтырып үлгерген бөтелкедегі ауызсумен шайдым. Жуатын киімдерді қалада тұратын туыстарыма тасимыз, – дейді ауыл тұрғыны Наталья Кузенная.

Үш баланың қамқоршысы Анна Ерофеева балаларды жуындырудың өзі аса үлкен проблемаға айналғанын айта­ды. Бұрын су тапшылығы тек жаздың шіліңгір шілдесінде болатын. Себебі жұрттың бәрі бау-бақша суаратын. Ал биыл­ғы қыс бұрынғыдан да өзгерек болып, қыстың қыты­мыр аяз­ында да соры арыл­маған жұрт­шылық қаталап шық­қан.

Бұл жағдайдың астарында бірнеше жылдардан бері қор­даланып келген коммуналдық жүйенің күйреу мәселесі жа­тыр. Ауыл халқының біраз бөлігі мәселені ауылдың қақ төрінде менмұндалап сән-сал­танатымен көз тартатын жаңа спорт кешенінің ашылуы­мен байланыстырады. Себебі ішін­де бассейні бар нысан ауызсуға зәру болып отырған дәл осы проблемалы ауданға салынған. Әрине, балаларға спорт кешені ауадай қажет-ақ. Бірақ тұрғын­дардың «бала­лардың бассейні үшін мұқым халық сусыз отыруы тиіс пе?» деген заңды сауалы да ойлан­дырмай қой­майды.

Алайда ауыл әкімі Серікжан Мәкіш спорт кешенінің бұған мүлде қатысы жоқ екенін алға тартты. Оның айтуына қара­ғанда, бассейн  ашылар кезде ғана аузы-мұрнынан шық­қан­ша суға толтырылған. Кейін сол су қайта айналыммен пай­да­ланылып келеді. Белгіленген уақыт сайын мұндағы арнайы мамандар суды арнайы химия­лық жолмен тазартып тұрады. Мамандар да осыны растайды. Яғни мәселе спорт кешенінде болмай шықты. Ауыл әкімі ауылдағы ауызсудың зардабы жөнінде Көкшетау мен Крас­ноярды ауызсумен қамтып отыр­ған «Көкшетау Су Арна­сы» коммуналдық мекемесіне талай айтып та, жазып та көр­генін жеткізді. Бірақ бар мәселе құбырлардың сонау Кеңес заманында салынғаннан бері ауыстырылмауының салдары­нан әбден тозығы жеткенінен болып отырғанын жеткізді.

– Иә, расында да, ауыл жұр­ты судың зардабын жиі тарта­ды. Халықтың саны өсіп бара­ды. Ал әбден тозығы жетіп, қаусап тұрған ескі құ­бырлар жиі сынып апат болып тұрады. Бюджет қоржынынан жамап-жасқалып жатқаны­мен, түбе­гейлі мәселені шешу әзірге болар емес, – дейді ауыл әкімі.

«Көкшетау Су Арнасы» мекемесінің өкілдері де құбыр­лардың әбден тозығы жеткенін ашық мойындайды. Олардың айтуынша, ауыл ішіндегі құбы­рлардың көбі қатты тозып кеткен. Қауқары шамалы құ­быр­лар қысымды күшейтсе, бірден апатқа ұшырайды. Сон­дықтан халыққа толық­қанды су беру мүмкін емес.

Ауыл тұрғындарының дере­гінше, құбырлардың кейбірі жарты ғасырдан бері ауыс­ты­рылмаған. Демек, бүгінгі ахуал бір күнде пайда болмаған.

Құзырлы жергілікті билік органдары қазір жобалық-сметалық құжаттама дайын­далып жатыр дейді. Бірақ оның қашан аяқталатынын, сарап­тамадан қашан өтетінін, қар­жы­ның қашан бөлінетінін еш­кім нақты айта алмайды. Тіп­ті, су жүйесіне жауапты меке­менің өзі жоба қай дең­гейде тұрғанынан толық хабар­сыз.

Бір қызығы, қағаз жүзінде бәрі сақадай сай мінсіз көрін­еді. Магистралды желідегі қы­сым техникалық нормаға сәй­кес делінген, бірақ тұрғынд­­ар­дың кранынан су там­бай­д­ы. Аптап ыстық басталса, жағдай­дың тіпті қиындайтыны анық.

Абзал АЛПЫСБАЙҰЛЫ,

Ақмола облысы

https://aikyn.kz/305963/tun-ishinde-tirshilik-etetin-auyl

фото: «Айқын» ақпарат