2026 жылдың алғашқы жартысында Қазақстан тұрғындары ақша аудару жүйелері арқылы Ресейге 119 млрд теңге жіберген. Ал Ресейден Қазақстанға аударылған қаражат көлемі шамамен 5,4 есе аз – 22,2 млрд теңге.
Қаңтар-маусым аралығында Қазақстаннан шетелге барлығы 303,1 млрд теңге аударылды. Бұл былтырғы сәйкес кезеңмен салыстырғанда 5,6 пайызға аз. Ал шетелден Қазақстанға түскен қаражат көлемі 8,4 пайызға азайып, 96,5 млрд теңгені құрады.
Осылайша, Қазақстаннан шетелге жіберілген ақша көлемі елге түскен қаражаттан 3,1 есе көп болды. Мұндай айырмашылық үшінші жыл қатарынан сақталып отыр.
Ресей негізгі бағыт болып қала берді
Қазақстаннан ақша аудару жүйелері арқылы шетелге жіберілген барлық қаражаттың 39,3 пайызы Ресейге тиесілі. Бір жыл ішінде Ресейге аударылған ақша көлемі 16,8 пайызға өсіп, 119 млрд теңгеге жетті.
Екінші орында Өзбекстан – 73,2 млрд теңге, үшінші орында Түркия – 47,3 млрд теңге. Грузияға 19,2 млрд теңге, Қырғызстанға 9,5 млрд теңге, Қытайға 7,2 млрд теңге, Әзербайжанға 6,9 млрд теңге және Арменияға 5,2 млрд теңге жіберілген.
Ал Ресейден Қазақстанға келетін ақша ағыны азайып жатыр. Алты айда Ресейден 22,2 млрд теңге түсті. Бұл былтырғы сәйкес кезеңмен салыстырғанда 12,3 пайызға аз. Сонымен қатар бұл 2016 жылдан бергі қаңтар-маусым аралығындағы ең төмен көрсеткіш.
Салыстырсақ, АҚШ-тан Қазақстанға 16,3 млрд теңге, Түркиядан 12,5 млрд теңге, Өзбекстаннан 9,7 млрд теңге, Германиядан 7,6 млрд теңге аударылған.
«Золотая Корона» шектеулерге тап болды
Жылдың екінші жартысындағы ақша аударымдарының көрсеткішіне «Золотая Корона» жүйесіне қатысты шектеулер әсер етуі мүмкін.
24 шілдеде жүйеге қызмет көрсететін «Платежный центр» банктік емес несие ұйымы Еуропалық одақтың санкциялық тізіміне енгізілгеннен кейін қызмет Ресейден Қазақстанға ақша аударуды тоқтатты. Шектеулер жылдың алғашқы жартысы аяқталғаннан кейін күшіне енгендіктен, жоғарыдағы көрсеткіштерде оның әсері әзірге есепке алынбаған.
«Золотая Коронаның» Қазақстан нарығындағы үлесі әлі де айтарлықтай. Қаңтар-маусым аралығында осы жүйе арқылы Қазақстаннан 251,6 млрд теңге жіберілген. Бұл ақша аудару жүйелері арқылы шетелге жөнелтілген барлық қаражаттың шамамен 83 пайызы.
Ал «Золотая Корона» арқылы Қазақстанға 44 млрд теңге түскен. Бұл осындай жүйелер арқылы елге аударылған барлық қаражаттың 45,7 пайызына тең.
Дегенмен бір жүйе арқылы жасалатын аударымдардың азаюы жалпы трансшекаралық ақша аударымдарының дәл сондай көлемде төмендейтінін білдірмейді. Қаражаттың бір бөлігі басқа төлем жүйелеріне немесе банк арналарына ауысуы мүмкін.
Сондықтан жаңа шектеулердің салдары 2026 жылдың екінші жартысындағы статистикада анығырақ көрінеді.