Тектілік деп нені айтып жүрміз?

Тектілік – байлықпен де, билікпен де, мансаппен де өлшенбейтін ұлы қасиет. Тектілік – арын ақшаға, намысын пайдаға айырбастамайтын мінез. Қиындықта сынбайтын, дәулет келгенде өзгермейтін, шындық үшін жалғыз қалса да тайсалмайтын рух.
Текті адам өзін ғана ойламайды. Ол артында қалатын ұрпағын, өмір сүретін елін, аманат болған жерін ойлайды. Өйткені тектілік – атадан балаға берілетін қан ғана емес, ұрпақтан ұрпаққа жалғасатын жауапкершілік.
Қазақ тегін халық болмаған. Жеті атасын жатқа білген. Тегін сұраған. Жетінші атадан аспай қыз алысып, қыз беріспеген. Бұл жай ғана дәстүр емес, ұлттың болашағын қорғаған ұлы даналық еді. Ата-бабамыз ұрпақтың дені сау, рухы таза, ары биік болуын ойлады.
Біздің бабаларымыз баласын бай болсын деп емес, адам болсын деп тәрбиелеген. Ұлын намыс үшін отқа түсетін ер етіп өсірген. Қызын ұятын жоғалтпайтын, ибасын сақтайтын жан етіп тәрбиелеген. Сол себепті қазақтың қара шаңырағы қасиетті болды. Үлкеннің батасы, кішінің ізеті бар еді. Бір үйдің тәрбиесі бүтін бір рудың абыройына айналатын.
Кешегі қазақтың мәдениеті бүгінгі кейбір «дамыған» қоғамнан кем болған жоқ. Олар диплом ұстамаса да, өмірдің заңын білді. Олар кітап жазбаса да, даналық айтты. Олар заң оқымаса да, әділ болды. Себебі олардың жүрегінде ар деген таразы бар еді.
Бұрын қария сөйлесе, ел тыңдайтын. Өйткені ол сөз жасына емес, ақылына сүйеніп айтылатын. Бұрын ел ағасы болу үшін байлық та, мансап та керек емес еді. Халықтың қамын ойлайтын жүрек пен әділ сөйлейтін тіл жеткілікті болатын.
Ал бүгінде біз нені қадірлей бастадық?
Арды емес – атақты.
Парасатты емес – мансапты.
Адалдықты емес – байлықты.
Кейбіреулер халыққа қызмет ету үшін емес, халықтың есебінен өмір сүру үшін билікке ұмтылады. Елдің мұңын айтуға тиіс адамдар өз пайдасының сөзін сөйлейді. Шындықты айтқан жан шеттетіліп, жағымпаздық қалыпты құбылысқа айналып бара жатқандай.
Ең өкініштісі – көп адам бабасының кім болғанын мақтан тұтады, бірақ сол бабасының жолымен жүруге келгенде дәрменсіз. Атасының атын біледі, бірақ аманатын ұмытады. Тарихын айтады, бірақ тағылымын алмайды.
Тектілік шапан киюде емес.
Тектілік қымбат көлік мінуде емес.
Тектілік әлеуметтік желідегі атақта да емес.
Тектілік – жалғыз қалсаң да әділ болу.
Тектілік – ешкім көрмесе де арамдықтан аулақ жүру.
Тектілік – әлсізге қорған, жетімге сүйеніш болу.
Тектілік – халықтың ақысын жемеу.
Тектілік – ата-баба аманатына қиянат жасамау.
Ар кеткен жерде ұят кетеді.
Ұят кеткен жерде қасиет жоғалады.
Қасиет жоғалған жерде береке жоғалады.
Береке жоғалған жерде ұлттың рухы әлсірейді.
Біз бүгін технологиядан емес, тектіліктен ұтылып бара жатқан жоқпыз ба?
Біз бүгін білімнен емес, тәрбиеден кеміп бара жатқан жоқпыз ба?
Біз бүгін байлықтан емес, рухани жұтаңдықтан зардап шегіп жүрген жоқпыз ба?
Сондықтан бізге ең алдымен байлық емес – тектілік керек.
Мансап емес – намыс керек.
Даңқ емес – адалдық керек.
Өйткені мемлекетті заң ұстап тұрады, ал ұлтты ұстап тұратын – ар мен тектілік.
Қазақты қазақ еткен – кең даласы ғана емес.
Қазақты қазақ еткен – қалың әскері ғана емес.
Қазақты қазақ еткен – оның ешкімге бас имеген рухы, жоғалтпаған намысы, сақтап қалған тектілігі еді.
Сол тектілікті жоғалтсақ, бәрін жоғалтамыз.
Сол тектілікті сақтасақ, бәрін қайта табамыз.
Comments (0)
Add Comment